Obezite çocukların sağlıksız büyümesine sebep olmaktadır

Fazla beslenen çocukların daha iyi büyüyeceklerine yönelik yanlış bir toplumsal inanış mevcuttur. Oysa çocukların günlük aldıkları toplam enerjinin ancak %5’i büyüme için harcanmaktadır. Çocukların sağlıklı büyümesi için sağlıklı besinler tüketmesi, günlük düzenli fiziksel aktivitelerinin olması ve yeteri kadar uyuması gerekmektedir. Zira çocukların büyümesini sağlayan büyüme hormonu uykuda, egzersiz sırasında ve açlıkta salgılanmaktadır. Harektsizlik, sürekli tokluk hali ve obezite ise büyüme hormonunu baskılamaktadır. Günümüzde çocuklar vakitlerinin çoğunu bilgisayar başında geçirmektedirler.

Obezite bir tür madde bağımlılığıdır

Buradaki bağımlılık çeşitli yiyecek maddelerine karşı gelişmektedir. Kola ve benzeri gazlı/şekerli içecekler, cips ve çikolata bağımlılık yapan yiyecek ve içeceklerin başında gelir. Bağımlılık yapan yiyecek ve içeceklerin çokca tüketilmesi sonucunda başka bir bağımlılık gelişmektedir: Karbonhidrat Bağımlılığı.

Obezite insülin direncine sebep olmaktadır

Obeziteyle birlikte insülin direnci çocukluk dönemindeki en yaygın endokrinolojik bozukluktur. Kilo artışı ile birlikte insülin hormonunda artış gözlenir. Bu duruma insülin direnci adı verilir. Tedavi edilmezse insulin direnci tip 2 diyabete dönüşür. İnsülin direnci boyun, koltuk altı, kasıklar ve deri katlantı bölgelerinde ciltte koyulaşma ile kendisini belli eder. İnsülin direnci olanlarda kilo almak kolaylaşırken kilo vermek güçleşir.

Obezite tip 2 diyabete sebep olmaktadır

Çocukluk obezitesinin en ciddi metabolik komplikasyonu tip 2 diyabet olup obez gençlerde tip 2 diyabet görülme sıklığı artış göstermektedir. Bilimsel tahminlere göre obezitenin artış hızı aynı şekilde devam ederse 2000 yılından sonra doğan her üç çocuktan birisi ileriki hayatında tip 2 diyabet olacaktır.

Obezite insan ömrünü kısaltmakta, hayat kalitesini azaltmaktadır

Obeziteye bağlı gelişen diyabet, hipertansiyon, damar sertliği, kalp hastalıkları, karaciğer yağlanması ve diğer komplikasyonlar sebebiyle hayat kalitesi bozulmakta yine bu hastalıklara bağlı olarak obez bireylerde hayat süresi obez olayanlara göre ortalama 7-10 yıl kısalmaktadır.

Obezite polikistik over sendromuna sebep olmaktadır.

İnsülin direnci olan kız çocuklarının yumurtalıklarda kistler gelişir. Bu kistler androjen hormonu (erkeklik hormonu) salgılayarak adet düzensizliklerine, kıllanmaya ve ileriki dönemde kısırlığa sebep olur.

Obezite ortopedik sekellere sebep olmaktadır.

İskelet sisteminin erken yaşlarda yüksek ağırlığa maruz kalması diz ekleminde ve kalça ekleminde çeşitli deformite ve sekellere sebep olmaktadır.

Obezite metabolik sendroma sebep olmaktadır.

Karın bölgesinde yağlanma, insülin direnci, hipertansiyon ve yağ metabolizmasında bozulma ile kendini gösteren ciddi bir durumdur.

Obezite kansere sebep olmaktadır.

İnsülin yüksekliğine bağlı olarak cinsiyet hormonlarının dolaşımdaki kronik yükseklikleri obez erişkinlerde kanser riskini artırmakta olup obez kadınlarda vücut kitle indeksi ile orantılı olarak rahim ve rahim ağzı kanserlerinin, erkeklerde ise karaciğer kanserinin görülme sıklığı artmaktadır. Buluğ çağından beri obez olan erişkin erkeklerde kalın bağırsak kanserinin 9 kat arttığı gösterilmiştir.

Obezite zihinsel fonksiyonların bozulmasına sebep olmaktadır.

İnsülin, zihinsel fonksiyonların düzenlenmesinde ve beyin hücrelerinin fonksiyonel bütünlüğünü sağlanmasında son derece önemli işlevleri olan bir hormondur. Beyin hücresinin gelişimi, büyümesi, farklılaşması, metabolizması, protein sentezi, enerji üretimi ve sinir hücreleri arasındaki iletişimi sağlayan maddelerin yapımı için insülin hormonuna ihtiyaç vardır. Sinir hücrelerinin birbirleriyle olan iletişiminde, bilgilerin aktarılmasında insülinin çok önemli fonksiyonları vardır. İnsülin eksikliğinde ya da insülin direnci geliştiği durumda sinir hücreleri arasındaki iletişim bozulmaya başlar. Beyin hücreleri arasında bozulan bu iletişim zihinsel fonksiyonlarda bozulmaya yol açar.

Obezite kalp hastalıklarına ve hipertansiyona sebep olmaktadır.

Obeziteye bağlı olarak gelişen insülin direnci, glikoz yüksekliği, kan yağlarında ve damar yapısındaki bozulma damar sertliğine, tansiyon yüksekliğine ve kalp hastalıklarına sebep olmaktadır.

Obezite kızlarda kıllanmaya sebep olmaktadır.

Yağ dokusu bir endokrin organ gibi çalışarak çeşitli maddeler salgılamakta ve hormonları birbirine dönüştürmektedir. Yağ dokusu kızlarda östrojen hormonunu androjene dönüştürerek özellikle yüz, göbek ve göğüs bölgesinde kıllanmaya sebebiyet vermektedir.

Obezite karaciğer yağlanmasına sebep olmaktadır.

Yağ dokusundan yüksek oranda ortaya çıkan serbest yağ asitleri karaciğerde yağlanmaya sebep olup erken evrede karaciğer enzimlerinde yükselmeye, ağır formlarında karaciğer fibrozisi ve siroza yol açmaktadır.

Obezite erken ve gecikmiş ergenliğe sebep olmaktadır.

İnsülin direnci, ergenliğin başlamasını ve devamını sağlayan hormonların salgılanmasını bozarak kızlarda erken ergenliğe, erkeklerde gecikmiş ergenliğe sebep olur.

Çocukluk obezitesi erişkin obezitesine dönüşmektedir.

Obez çocukların obez erişkin haline gelmeleri, erişkin obezitesinin %30 oranında çocukluk dönemindeki obeziteden kaynaklanması, obezitenin erken dönemde tedavi edilmesini ve önlenmesini mecburi hale getirmiştir

KAYNAKLAR

- Whitaker RC, Wright JA, Pepe MS, et al. Predicting obesity in young adulthhood from childhood and parental obesity. N Engl J Med 1997;337:869-873.
- Dietz WH: Therapeutic strategies in childhood obesity. Horm Res 1993;39:86.
- Must A, Jacques PF, Dallal GE, et al. Long-term morbidity and mortality of overweight adolescents. A follow-up of the Harvard Growth Study of 1922 to 1935. N Engl J Med 1992;327:1350-5.
- Calle EE, Rodriguez C, Walker-Thurmond K, et al. Overweight, obesity and mortality from cancer in a prospectively studied cohort of US adults. N Engl J Med 2003;348:1625-38.
- de Waard F. Breast cancer incidence and nutritional status with particular reference to body weight and height. Cancer Res 1975;35:3351-3356.
- Freemark M. Pharmacologic approaches to the prevention of type 2 diabetes in high risk pediatric patients.J Clin Endocrinol Metab 2003;88:3-13.
- Narayan KM, Boyle JP, Thompson TJ et al. Lifetime risk for diabetes mellitus in the United States.The Journal of the American Medical Association 2003;290(14):1884-1890.
- Dabelea D, Pettitt DJ, Jones KL,Arslanian SA. Type 2 diabetes mellitus in minority children and adolescents. An emerging problem.Endocrinology and Metabolism Clinics of North America 1999;28:709-729.
- Must A, Jacques PF, Dallal GE, et al. Long-term morbidity and mortality of overweight adolescents. A follow-up of the Harvard Growth Study of 1922 to 1935. N Engl J Med 1992;327:1350-5.
- Silvestris E, de Pergola G, Rosania R, Loverro G. Obesity as disruptor of the female fertility. Reprod Biol Endocrinol. 2018 Mar 9;16(1):22.
- Rogers PJ. Food and drug addictions: Similarities and differences. Pharmacol Biochem Behav. 2017 Feb;153:182-190.
- Tascilar ME, Turkkahraman D, Oz O, Yucel M, Taskesen M, Eker I, Abaci A, Dundaroz R, Ulas UH. P300 auditory event-related potentials in children with obesity: is childhood obesity related to impairment in cognitive functions? Pediatr Diabetes. 2011 Nov;12(7):589-95.
- Collins KH, Herzog W, MacDonald GZ, Reimer RA, Rios JL, Smith IC, Zernicke RF, Hart DA. Obesity, Metabolic Syndrome, and Musculoskeletal Disease: Common Inflammatory Pathways Suggest a Central Role for Loss of Muscle Integrity. Front Physiol. 2018 Feb 23;9:112.
- Burt Solorzano CM, McCartney CR. Obesity and the pubertal transition in girls and boys. Reproduction. 2010 Sep;140(3):399-410.