NEDEN NORMAL DOĞUM?

Normal doğum 37-42 gebelik haftaları arasında, kendiliğinden başlayan rahim kasılmalarıyla bebeğin vajinal yolla canlı olarak doğmasıdır. Yaşamın bir parçası olan normal doğum insan neslinin devamını sağlayan, bedenin doğal bir fonksiyonudur. Normal doğumun sezaryene oranla bir çok avantajı vardır. Sezaryen anne ve bebeğin hayatının riske girdiği durumlarda uygulanması gereken, gerektiğinde uygulandığında hayat kurtaran bir ameliyattır. Çok özel bir deneyim olan normal doğum bir anne için yaşamındaki en güzel anlardan biridir.

Normal doğumun sezaryen ameliyatı ile karşılaştırdığımızda hem anne hem de bebek açısından bir çok üstünlüğü mevcuttur. Anne normal doğum sonrası kısa sürede günlük aktivitelerine başlayabilir, bebeğinin bakımını kendisi yapabilir ve bebeğini daha kolay emzirebilir. Annenin normal doğumda hastanede kalış süreci daha kısadır. Doğum sonrası salgılanan hormonlar sayesinde anne sütü daha hızlı gelir, anne bebek bağlanması hızlı olur, doğum sonrası anne kilolarını kolay verir, günlük hayatına kısa süre içerisinde dönebilir. Doğum sonrası kanama ve enfeksiyon riski sezaryena oranla çok daha düşüktür. Normal doğan bebeklerin bağışıklıkları daha güçlü olur, allerjik hastalıklara daha az yakalanırlar. Doğum sonrası solunum güçlüğü daha az görülür. Emme güçleri daha fazladır, anneye daha kolay bağlanırlar ve güven duygusunun temelleri daha ilk günlerden atılmış olur.

Sezaryenla doğum yapan annelerin iyileşme süreci daha uzundur. Sezaryenda cerrahi girişimin ve anestezinin riskleri doğumun risklerine eklenmiş olur. Araştırmalarda sezaryene bağlı herhangi bir sorunla karşılaşma riski yaklaşık 3 kat artmış olarak bulunmuştur. Yine sezaryen ameliyatı esnasında; karın içi organ yaralanmaları, anestezi komplikasyonları, kanama, genel anesteziye bağlı solunum problemleri, kanama veya plesantayla ilgili sorunlara bağlı rahmin alınması olasılığı, doğum sonrasında enfeksiyon oranı, hastanede kalma süresi de artmış olarak bulunmuştur. Sezaryen sonrasındaki gebeliklerde ise; eşin önde gelmesi, eşin uterus duvarına anormal olarak yapışması, eşin vaktinden önce tutunduğu yerden ayrılması, rahmin yırtılması ve tüm bunlara bağlı olarak rahmin alınması, yeniden sezaryen ile doğum gerekliliği artmaktadır. Ayrıca sezaryen olan anneler doğum sonrası hüznünü daha ağır yaşayabilirler. Tüm bunlar sezaryen kararı verirken hastanın ve hekimin dikkate alması gereken durumlar olmalıdır.

DOĞALDIR

Doğum insanlığın var olmasını sağlayan ve ilk insanlardan itibaren devam eden, doğal fizyolojik bir süreçtir. Doğum bir hastalık değil, bedenin doğal ve sağlıklı bir fonksiyonudur. Doğum süreci kadının hayatı boyunca yaşayacağı en eşsiz anlardan biridir. Annenin, bebeğiyle çıktığı bu doğum yolcuğundan haz duyması ve bu yolculuğu güzel anılarla tamamlaması normal doğumun en güzel yanıdır. Hem anne hem de bebek için en sağlıklı ve en güvenli doğum normal doğumdur.

KANAMA RİSKİ AZDIR

Doğum sonrası kanama en önemli anne ölüm nedenlerinden biridir. Yapılan bir çok çalışmada doğum öncesi ve sonrası kan değerleri incelenmiş ve sezaryen doğumlarda görülen kanama miktarının normal doğuma göre daha fazla olduğu kanıtlanmıştır. Normal doğum sonrası anne rahmi daha çabuk toparlanırken sezaryen sonrası rahmin toparlanması daha geç olmakta ve kanamalarda daha sık görülebilmektedir.

HIZLI İYİLEŞİLİR

Doğum normal fizyolojik bir süreçtir ve buna bağlı olarakta iyileşme son derece hızlıdır. Doğumdan sonra anne fiziksel aktivitelerine, günlük hayatına kaldığı yerden devam edebilir. Normal doğum yapan annelerin sezaryen ile doğum yapan annelere göre hamilelik kilolarını çok daha kolay ve hızlı verdikleri gözlemlenmiştir. Normal doğum sezaryen ameliyatına oranla daha az travmatiktir. Normal doğum sonrası herhangi bir hareket kısıtlaması bulunmamaktadır. Tüm bunlara bağlı olarakta anne çok daha hızlı iyileşir.

ENFEKSİYON RİSKİ AZDIR

Vajinal doğum sonrası postpartum enfeksiyon oranı %3 iken, sezaryende bu oran 5-10 kat daha yüksektir. Sezaryen sonrası yara yeri enfeksiyonu insidansı %2,5-16, üriner sistem enfeksiyonu insidansı %2-16 kadardır. Normal doğum sonrası oluşabilecek enfeksiyonların tedavisi, sezaryen sonrası gelişen enfeksiyon tedavisinden daha kolaydır. Sezaryen cerrahi operasyonun getirdiği risklere sahiptir. Annenin hastanede kalış süresi daha uzundur. Tüm bunlara bağlı olarak sezaryen doğum sonrası enfeksiyon riski daha yüksektir.

ANNE KOLAY EMZİRİR

Vajinal doğum sonrası postpartum enfeksiyon oranı %3 iken, sezaryende bu oran 5-10 kat daha yüksektir. Sezaryen sonrası yara yeri enfeksiyonu insidansı %2,5-16, üriner sistem enfeksiyonu insidansı %2-16 kadardır. Normal doğum sonrası oluşabilecek enfeksiyonların tedavisi, sezaryen sonrası gelişen enfeksiyon tedavisinden daha kolaydır. Sezaryen cerrahi operasyonun getirdiği risklere sahiptir. Annenin hastanede kalış süresi daha uzundur. Tüm bunlara bağlı olarak sezaryen doğum sonrası enfeksiyon riski daha yüksektir.

BEBEKTE ALERJİK HASTALIKLAR DAHA AZDIR

Sezaryen doğumun alerjik rinit, astım ve yiyecek alerjisi gibi rahatsızlıklara karşı orta derece bir risk oluşturduğu uzun süredir bilinmektedir. Bebeklerin bu tür allerjik hastalıklara yakalanmaması için bağırsaklarındaki bakteri florasının ilk oluşum aşaması çok önemlidir. Bu floranın temeli bebeğin annenin doğum kanalında ilerlerken vajen florası ile karşılaşması esnasında atılmış olur. Yapılan çalışmalar sezeryan ile doğan bebeklerin bağırsak florasında yararlı bakteriler olarak bilinen Bacterioides ve Bifidobakterium’un vajinal yolla doğan bebeklere kıyasla daha az olduğunu göstermektedir. Bebek normal doğum esnasında annenin vajen florası ile karşılaşması ile bağırsaklarındaki bakteri florasının temeli atılmış olur. Bu durum bebeğin erken dönemde gıdalara tolerans geliştirmesini sağlarken, ileri yaşlarda astım ve alerji görülme riskini azaltmaktadır.

BEBEKTE SOLUNUM SIKINTISI DAHA AZDIR

Normal doğum sırasında bebeğin göğüs kafesine oluşan baskı, akciğerlerindeki sıvının büyük kısmının boşalmasına ve nefesini daha rahat almasına neden olurken sezaryende bu durum söz konusu olmadığından, sezaryenle doğan bebeklerde solunum sıkıntısı daha sık görülür. Bebekte ''solunum takipnesi'' veya ''bebeğin doğumdan sonraki geçici takipnesi'' dediğimiz solunum problemleri sezaryen sonrası daha fazladır.

BEBEKLER İÇİN SAĞLIKLI VE GÜVENLİDİR

Doğumun sessiz kahramanları, esas baş rol oyuncuları bebeklerdir. Bebekler doğum kanalında ilerlerken bir yerde dış dünyaya geçiş içinde hazırlanmış olurlar. Normal doğumla dünyaya gelen bebeklerde astım, alerjik rinit ve yiyecek alerjisi gibi rahatsızlıklıklar daha az görülür. Solunum problemleri daha azdır, bebek daha güçlü ve etkili emer, anne sütü daha çok salgılanır, mama gibi dışardan takviyelere ihtiyaç azalmış olur. Doğumdan sonraki erken kolonizasyon döneminde mikrobiyotanın şekillenmesinde diyet (anne sütü, formül mama), infantil dönemdeki antibiyotik kullanımı ve hijyenik çevre şartları oldukça etkilidir. Yapılan birçok çalışma göstermektedir ki; anne sütü ile beslenen infantlarda mikrobiyotanın çoğunu Bifidobakteri’ler oluştururken, formül mamalar ile beslenen infantların sindirim sistemi mikrobiyotasında Escherichia coli, Clostridium difficile, Bacteroides fragilis ve Lactobacillus’lar baskın haldedir. Bu durumda yenidoğan bebeklerde allerjik hastalıkların, gıda intoleransı gibi problemlerin görülme olasılığını artırmaktadır.

BEBEKLERİN BAĞIŞIKLIĞINI GÜÇLENDİRİR

Normal doğum ile doğan bebeklerin bağışıklık sistemi de kuvvetli olmakta, gelecek yıllarda hastalığa yakalanma riski de o denli az olmaktadır. Normal doğumun gerçekleştiği sırada bebeğin doğum kanalında ilerlerken bir takım bakterilerle karşılaştığı ve bu bakterilerin bebeğin bağışıklık sistemini güçlendirmede oldukça etkili olduğu belirlenmiştir.

ANNE BEBEK BAĞLANMASI HIZLIDIR

Doğum eylemi süresince salgılanan oksitosin ve endorfin hormonu anne bebek bağlnamsında önemli rol oynamaktadır. Anne-bebek arasındaki bağlanmanın en önemli kısmı doğumdan hemen önce başlar ve sonraki dönemlerde artarak devam eder. Doğum sonrasında ten tene temas yapılan, bebeğinin bakımına aktif katılan, onu kucaklayan, onunla konuşan, göz göze temas kuran annelerde bağlanma daha hızlı ve etkili olur. Sezaryen ile doğum yapan annelerle karşılaştırıldığında normal doğum yapan annelerin, sarılma ve şefkat dolu davranışları daha fazla gösterdikleri, anne-bebek bağlanamsının daha hızlı olduğu görülmüştür. Bebeğin ileri yaşamındaki ruhsal gelişimi, diğer insanlarla ilişkileri ve uyumu açısından bu bağlanma çok önemlidir.

GELECEK NESİLLERİNİ KORUR

Sezaryen sonrasında karın içerisinde yapışıklıklar oluşabilir ve bu yapışıklıklar nedeniyle ileride infertilite (kısırlık) problemi yaşama riski artabilir. Sonraki doğumlarında yeniden sezaryen gerektirmesi nedeniyle doğum sayısı azalmaktadır. Sezaryen sonrasındaki gebeliklerde eşin önde gelmesi, eşin rahim duvarına anormal olarak yapışması, eşin vaktinden önce tutunduğu yerden ayrılması ve tüm bunlara bağlı olarak rahmin alınması artmaktadır. Normal doğumda ise böyle rahatsızlıklar olmadığından dolayı sonraki gebelikler de daha sağlıklı olmakta ve doğum sayısına kısıtlama getirilmemektedir, sağlıklı doğum oranları da daha yüksek olmaktadır.

KAYNAKLAR

- Armson BA. Is planned cesarean childbirth a safe alternative? CMAJ 2007; 176(4): 475-476
- Dominguez-Bello MG, Costello EK, Contreras M, et al. Delivery mode shapes the acquisition and structure of the initial microbiota cross multiple body habitats in newborns. Proc Natl Acad Sci USA 2010; 107: 11971-11975. 11.
- Matamoros S, Gras-Leguen C, Le Vacon, F, Potel G, de La Cochetiere MF. Development of intestinal microbiota in infants and its impact on health. Trends Microbiol 2013; 21: 167-173. 13.
- Yatsunenko T, Rey FE, Manary MJ, et al. Human gut microbiome viewed across age and geography. Nature 2012; 486: 222-227.
- Yılmaz K.,Altındiş M.,Sindirim sistemi Mikrobiyotası ve Fekal Transplantasyon.Nobel Medıcus 37 cilt:13,Sayı 1 S: 9-15
- Özgünen FT. Sezaryen. In: Özgünen FT, Evrüke C (eds). Maternal Fetal Tıp ve Perinatoloji, Ankara: Medical Network; 2001: 1322-1330
- NORMAL DOĞUM VE SEZARYEN DOĞUM UYGULANAN OLGULARIN POSTPARTUM KOMPLİKASYONLAR YÖNÜNDEN KARŞILAŞTIRILMASI UZMANLIK TEZİ Dr. Neslihan GÜL Tez Danışmanı: Doç. Dr. Necdet SÜER İstanbul - 2008 İstanbul Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği
- Ziadek SM, Sunna EI. Decreased cesarean birth rates and improved perinatal outcome: a seven-year study. Birth. 1995; 22: 144–147.
- S.Saxena. The National Sentinel caesarean Section Audit in the UK. International Journal of Obstetric Anesthesia, 2001, 11(4): 270-274.
- Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü, ICON-INSTITUT Public Sector GmbH ve BNB Danışmanlık (2006) Ulusal Anne Ölümleri Çalışması, 2005. Sağlık Bakanlığı Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü ve Avrupa Komisyonu Türkiye Delegasyonu, Ankara.2005; 1-31.
- Erkıran A.A. , Göçmen A., Spontan vajinal Doğum ve Sezaryen ile Doğum Yapan Hastaların Doğum Öncesi ve Doğum sonrası Hematolojik Değerlerinin Kan Kaybı Açısından Değerlendirilmesi.Sağlık Bakanlığı Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği, Uzmanlık Tezi.
- Rathfisch G., Doğal Doğum Felsefesi.Nobel Tıp kitap evi.2012 S:8-10
- Doğal Doğum F.Deniz SAYINER*, Nebahat ÖZERDOĞAN* Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi, Cilt:2,Sayı:3.2009
- Wall R, Ross RP, Ryan CA, et al. Role of gut microbiota in early infant development. Clin Med Pediatr 2009; 3: 45–54. 12.